Domatesin içindeki güçlü madde beyni harekete geçiriyor

Domatesin sofralardaki en yaygın tüketim biçimlerinden biri olan salça, bu kez beyin sağlığı üzerindeki olası etkileriyle bilim insanlarının gündeminde. Yeni bir araştırma, domatese kırmızı rengini veren güçlü antioksidan likopenin, zihinsel performans ve beynin çalışma biçimi üzerinde dikkat çekici etkiler yaratabileceğine işaret ediyor.

Barselona Üniversitesinden beslenme uzmanı Ricardo Lopez-Solis öncülüğünde yürütülen klinik çalışmada, düzenli salça tüketiminin kandaki likopen düzeylerini nasıl etkilediği ve bu değişimin beyin fonksiyonlarına yansıyıp yansımadığı araştırıldı.

Antioxidants dergisinde yayımlanan çalışmaya 42 orta yaşlı yetişkin dahil edildi. Katılımcılar üç ay boyunca her gün 35 gram salça tüketti. Dönem sonunda gerçekleştirilen bilişsel testlerde, özellikle seçici dikkat performansında artış gözlenirken çağrışımsal bellekte de sınırlı bir iyileşme kaydedildi.

Araştırmanın daha küçük bir bölümünde ise 14 katılımcının beyin görüntüleri incelendi. Elde edilen sonuçlar, vücuttaki likopen miktarının yükselmesiyle birlikte beynin geniş ölçekli ağları arasındaki iletişim düzeninde de değişiklikler meydana geldiğini gösterdi.

Çapraz geçişli olarak planlanan çalışmada katılımcılar iki farklı beslenme döneminden geçti. Bir dönemde üç ay boyunca günlük salça tüketilirken diğer dönemde likopen içeriği düşük bir beslenme programı uygulandı. İki beslenme dönemi arasına ise sonuçların birbirini etkilemesini önlemek amacıyla bir aylık ara verildi.

Kan analizlerinde, salça tüketilen dönemin ardından likopen konsantrasyonunun belirgin biçimde yükseldiği belirlendi. Bunun yanında, sinir hücrelerinin gelişimi ve işlevleri açısından önem taşıyan BDNF proteininde de artış yönünde bir eğilim tespit edildi.

Beyin görüntülemelerinde ise özellikle ön-duvarsal ve işitsel ağların dinlenme sırasındaki bağlantı yapılarında farklılıklar görüldü. Araştırmacılar, ortaya çıkan tablonun beyindeki gereksiz ağ içi etkileşimlerin azalması ve sinirsel işleyişin daha verimli hale gelmesiyle ilişkili olabileceğini değerlendiriyor.

Araştırmada dikkat çekilen bir diğer nokta ise domatesin nasıl tüketildiği oldu. Uzmanlara göre pişirme işlemi sırasında domatesin hücresel yapısının parçalanması, likopenin vücut tarafından daha kolay alınmasına yardımcı oluyor.

Bu durum, salça ve diğer pişmiş domates ürünlerinin çiğ domatese göre vücudun kullanabileceği likopen açısından daha avantajlı olabileceği anlamına geliyor. Araştırmacılar ayrıca salçanın sinir sistemindeki iltihabi süreçlerin azaltılmasına katkı sağlama potansiyeli üzerinde duruyor.

Bununla birlikte bilim insanları, mevcut sonuçların kesin bir sağlık önerisi oluşturmak için yeterli olmadığı konusunda uyarıyor. Katılımcı sayısının sınırlı olması ve beyin görüntülemelerinin yalnızca 14 kişi üzerinde gerçekleştirilmesi nedeniyle, gözlenen değişimlerin uzun vadede devam edip etmediğinin anlaşılması için daha büyük ve uzun süreli klinik çalışmalara ihtiyaç bulunuyor.