Dünyada bir ilk: Beyin ölümü gerçekleşmiş hastaya domuz akciğeri nakledildi!
Cerrahlar, genetik olarak modifiye edilmiş bir domuz akciğerini ilk kez beyin ölümü gerçekleşmiş bir insana nakletti ve bu organın dokuz gün boyunca işlev gördüğünü açıkladı. Çin’deki araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen bu çalışma, organ bağışı krizine çözüm arayan ksenotransplantasyon (farklı türler arası organ nakli) alanında önemli bir adım olarak görülüyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, küresel organ nakli ihtiyacının sadece yüzde 10’u karşılanabiliyor.
Araştırmacılar, Çin Bama Xiang cinsi bir domuzdan alınan ve altı genetik değişikliğe sahip sol akciğeri, 39 yaşındaki beyin ölümü gerçekleşmiş bir erkek hastaya nakletti. Çalışma, Nature Medicine dergisinde yayımlandı. Nakledilen akciğer, 216 saat boyunca canlılığını korudu ve hiperakut reddetme – yani alıcının bağışıklık sisteminin ani ve şiddetli tepkisi – görülmedi. Ayrıca enfeksiyon belirtisi de tespit edilmedi. Ancak nakilden 24 saat sonra akciğerde sıvı birikimi ve hasar izleri ortaya çıktı; bu durum, nakil kaynaklı iltihaplanmadan kaynaklanmış olabilir. Güçlü bağışıklık baskılayıcı ilaçlara rağmen, zamanla antikorlar organa zarar verdi.
Uzmanlar, bu başarının heyecan verici olduğunu ancak sınırlı olduğunu vurguluyor. NYU Langone Transplant Enstitüsü’nden akciğer nakli cerrahı Dr. Justin Chan, çalışmayı “umut vadeden bir gelişme” olarak nitelendirse de, “Bu akciğerler tek başına bir hastayı yaşatamaz” dedi. Newcastle Üniversitesi’nden Prof. Andrew Fisher ise, “Bu çalışma anlayışımızı ilerletiyor, ancak domuz akciğerleriyle ksenotransplantasyon dönemi henüz başlamadı. Daha çok çalışmaya ihtiyaç var” şeklinde konuştu.
Akciğer nakillerinin zorluğu, organın dış ortamla sürekli temas halinde olmasından kaynaklanıyor. Fisher, “Her nefeste kirleticiler, enfeksiyonlar ve diğer tehditler vücuda giriyor. Bu, akciğerin bağışıklık sistemini çok hassas ve aktif hale getiriyor; bu da nakil sırasında ek zorluklar yaratıyor” dedi. Nakledilen organ, hastanın kendi sağ akciğerinin varlığı sayesinde telafi edildi, bu da hasarın etkisini gizlemiş olabilir.
Oxford Üniversitesi’nden Prof. Peter Friend, beyin ölümünün neden olduğu akut iltihaplanmanın sonuçları karmaşıklaştırdığını belirtti. Araştırmacılar, bağışıklık baskılayıcı rejimlerin optimize edilmesi, genetik değişikliklerin geliştirilmesi, akciğer koruma stratejilerinin iyileştirilmesi ve uzun vadeli işlevselliğin değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Friend, organ tedarikini artırmak için kök hücrelerle donör organların yeniden şekillendirilmesi gibi alternatif yaklaşımların da araştırıldığını ekledi.
Fisher, domuz akciğerleriyle ksenotransplantasyonun yanı sıra, şu an uygun görülmeyen insan donör akciğerlerinin tedavi edilerek kullanılmasının daha hızlı sonuç verebileceğini söyledi. “Eğer bunu başarabilirsek, aylar içinde uygulanabilir ve yıllar içinde büyük fark yaratabilir” dedi. Bu gelişmeler, organ nakli krizine çözüm arayışında umut vaat etse de, uzmanlar henüz pratik bir çözümün uzağında olduklarını belirtiyor.