“Kendini Tamir Eden Eklemler” Gerçek mi Oluyor?
Eklemlerdeki kıkırdak hasarı, özellikle ileri yaş gruplarında ve yoğun yük taşıyan bireylerde yaygın bir sağlık sorunu. Kıkırdak dokusunun kendini yenileyememesi, çoğu zaman cerrahi müdahaleyi zorunlu kılıyor. Bu nedenle, son günlerde Almanya’da geliştirildiği belirtilen ve kıkırdak dokusunu yeniden oluşturabildiği öne sürülen bir jel, hem hastalar hem de uzmanlar arasında dikkat çekiyor.
Jelin eklem içerisine enjekte edildiğinde, doğal kıkırdak yapısını taklit eden esnek bir iskelet oluşturduğu, bu sayede vücudun kendi kök hücrelerini hasarlı bölgeye yönlendirdiği ve katmanlı biçimde yeni doku oluşumunu tetiklediği belirtiliyor. Üstelik bu malzeme, zamanla vücut tarafından emiliyor ve cerrahi bir çıkarma işlemine gerek kalmıyor.
İlk gözlemler, bazı hastalarda ağrının azaldığını ve eklem hareketliliğinin arttığını gösteriyor. Ancak bu olumlu gelişmelere rağmen, tedavinin kapsamı ve etkisi konusunda dikkatli olunması gerekiyor.
Uzmanlara göre bu tür biyolojik jeller, bugün için sadece belirli boyuttaki kıkırdak hasarlarında ve genellikle artroskopik (kapalı) cerrahi eşliğinde uygulanabiliyor. Yani, “tek enjeksiyonla protez yerine geçiyor” şeklindeki iddiaların şu an için bilimsel dayanağı sınırlı.
Kıkırdak, damar ve sinir içermeyen bir doku olduğu için tamamen yenilenmesi diğer dokulara göre çok daha zor. Özellikle geniş yüzeyli ya da ileri evre kıkırdak kayıplarında bu jel gibi malzemelerle kalıcı bir onarım sağlamak hâlâ ciddi bir bilimsel mücadele alanı.
Almanya’da kullanılan jel bazı Avrupa ülkelerinde kısıtlı klinik kullanıma geçmiş durumda. Ancak ABD dahil pek çok ülkede hâlâ deneysel aşamada değerlendiriliyor. Gelecek yıllarda yapılacak daha büyük ve uzun vadeli klinik çalışmalar, bu tür teknolojilerin kalıcılığı ve güvenliği hakkında daha net bilgiler sağlayacak.
Uzmanlar, bu tür gelişmeleri umut verici bulmakla birlikte, hastaların mucizevi beklentiler içine girmemesi gerektiğini vurguluyor. Kıkırdak hasarının derecesi, hastanın yaşı, eklem yapısı ve eşlik eden sağlık sorunları, her vaka için kişiselleştirilmiş bir tedavi planı gerektiriyor.